De geschiedenis van onze museumsite

De locatie van ons museum is al eeuwenlang een plek van ontmoeting. Dat was niet altijd voor designliefhebbers, maar oorspronkelijk wel voor reizigers. Vanaf de 15e eeuw kon je hier logeren in hostellerie De Gulden Appel. In 1755 werd het gastenverblijf afgebroken voor de bouw van het stadspaleis Hotel De Coninck. Wat overbleef van de hostellerie zijn de fundamenten en de originele keuken in de kelder. Door de unieke locatie vlak bij de haven was het ideaal voor linnenhandelaar Ferdinand De Coninck. Hij kon er luxueus wonen en had meer dan genoeg ruimte om zijn koopwaar te stapelen. 

Nadat in de 19de eeuw meerdere families Hotel De Coninck bewoonden, en het pand zelfs opgedeeld werd in twee woningen, kocht de stad Gent het gebouw in 1920 aan. In 1923 nam dan het museum zijn intrede in het gebouw nadat het eerst een tijdlang gevestigd was geweest in de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten.

In 1975 bleek een deel van de achterbouw onveilig, wat de perfecte aanleiding was om uit te breiden. Stad Gent kocht het omliggende fabriekspand en twee huizen in de Drabstraat om ruimte te maken voor de toekomst. Terwijl het historische Huis Leten (uit 1577) met vakmanschap werd gerestaureerd, bouwden we ernaast een gedurfde nieuwbouw van architect Willy Verstraete. In 1992 opende het museum trots de deuren van dit nieuwe deel, dat we nog steeds kennen als Vleugel 1992. Maar de plannen om nog meer uit te breiden lagen toen ook al direct op tafel, omdat een aantal functies ontbraken. 

Het traject naar de heropening startte in 2015 met studies en de zoektocht naar middelen. De Open Oproep in samenwerking met de Vlaams Bouwmeester in 2019 was goed voor 96 inzendingen. Het nieuwe gebouw moest een third place kunnen zijn, die mee vorm kon krijgen door de verschillende (design)gemeenschappen. De jury koos daarom voor ‘Museum in de breedte’, een ontwerp van Carmody Groarke, ATAMA en RE-ST architectenvenootschap.  

In 2022 ging de bouw van het sluitstuk van de museumsite, geleid door sogent, van start. De collectie verhuisde naar verschillende depots, en onze iconische Wc-rol vond een nieuwe thuis in de Verbeke Foundation. In Vleugel 1992 (die ondertussen al 30 jaar oud was) en het historische Hotel De Coninck begon de restauratie en renovatie terwijl op het braakliggend terrein archeologisch onderzoek werd uitgevoerd. En hoewel er sterke vermoedens waren dat er interessante dingen onder de grond zaten, was het toch een grote verrassing dat er gebouwsporen uit de 13e eeuw gevonden werden. De archeologen brachten de vondsten met de grootste zorg naar het archeologisch depot van De Zwarte Doos waar ze verder onderzocht en bewaard worden. 

Al dit moois zit in een circulair jasje. De nieuwe vleugel, bewust als nieuwe landmark ontworpen, wordt een gastvrije open ontmoetingsplek met een hoofdingang aan de stadskamer, multifunctionele ruimtes voor workshops en lezingen, en een adembenemend uitzicht vanaf de loft en het terras. Hier komen Gentenaars, toeristen en designers samen in een omgeving die volledig in het teken staat van verbinding. De nieuwe vleugel kan je bewust zonder ticket bezoeken. Op die manier is design toegankelijk voor iedereen. 

Dat innovatieve karakter trekken we door in de architectuur: van de klimaatneutrale houtskeletstructuur tot de unieke Gent Waste Brick: een circulaire gevelsteen die voor 63% uit Gents bouwafval bestaat. In de nieuwe vleugel zijn ook meer dan 10 Special Design Projects opgenomen, designopdrachten waar ontwerpers een onderdeel speciaal voor het museum ontworpen hebben: van de balie, pocketgarden en de toiletten. In elk hoekje van het museum vind je een project terug. Ook hierbij was het gebruik van biogebaseerde of circulaire materialen een must.